рдЖрдкрд▓рд╛ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рд╛: рд░рд╛рдЬреНрдп

рднрд╛рд░рддрд╛рдд рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рд╕рд╣ рд╡рд╛рд╣рди рдЪрд╛рд▓рд╡рд┐рдгреЗ рдмреЗрдХрд╛рдпрджреЗрд╢реАрд░ рдЖрд╣реЗ рдЖрдгрд┐ рдореЛрдЯрд░ рд╡рд╛рд╣рди рдХрд╛рдпрджреНрдпрд╛ рдЪрд╛рдВрдЧрд▓реА рдмрд╛рддрдореА? рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛рд▓рд╛ рдЖрддрд╛ рдЖрд░рдЯреАрдУ рдХрд╛рд░реНрдпрд╛рд▓рдпрд╛рд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджреЗрдгреНрдпрд╛рдЪреА рдЧрд░рдЬ рдирд╛рд╣реА. рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рд╕реЗрд╡рд╛ рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рдЖрдгрд┐ рд╕рд░рд╛рдереА рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛рд▓рд╛ рдШрд░рд╛рддреВрди рд╕рдВрдкреВрд░реНрдг рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдкреВрд░реНрдг рдлреЗрдмреНрд░реБрд╡рд╛рд░реА 2021 рддреЗ рдорд╛рд░реНрдЪ 2025 рджрд░рдореНрдпрд╛рди рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓рдкрдгреЗ рд╕рд╛рджрд░ рдХреЗрд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ 18.70 рд▓рд╛рдЦ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛рд╕рдВрдмрдВрдзрд┐рдд рдЕрд░реНрдЬрд╛рдВрдкреИрдХреА 9.53 рд▓рд╛рдЦ рджрд┐рд▓реНрд▓реАрдд рдбреАрдЬрд┐рдЯрд▓рдкреИрдХреА рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рд╣реА рдПрдХ
рдпрд╛ рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рдХрд╛рдд рд╕рд░реНрд╡ рдЧреЛрд╖реНрдЯреАрдВрдЪрд╛ рд╕рдорд╛рд╡реЗрд╢ рдЖрд╣реЗ: рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдЦрд┐рдбрдХреНрдпрд╛, рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ, рдлреА, рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ, рддрд╛рдорд┐рд│рдирд╛рдбреВ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ рдЖрдгрд┐
рддреБрдордЪрд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рд╣реЛрдгреНрдпрд╛рдкреВрд░реНрд╡реА рдЖрдкрдг рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рдЭрд╛рд▓реНрдпрд╛рдирдВрддрд░, рдХреЛрдгрддреНрдпрд╛рд╣реА рджрдВрдбреНрдпрд╛рд╢рд┐рд╡рд╛рдп 30 рджрд┐рд╡рд╕рд╛рдВ 30 рджрд┐рд╡рд╕рд╛рдВрдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЬрд╛рд╕реНрдд рдЙрд╢реАрд░ рд╢реБрд▓реНрдХ рд▓рд╛рдЧ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рдЭрд╛рд▓реНрдпрд╛рдирдВрддрд░ рдирд╡реАрди рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдЯреЗрд╕реНрдЯ рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рдЖрд╣реЗ рдкрд╛рдЪ рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрдирдВрддрд░, рдЖрдкрдг рдирд╡реАрди рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ рдХрд░рдгреЗ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рдЖрд╣реЗ.
рдпреЗрдереЗ рдПрдХрд╛ рджреГрд╖реНрдЯреАрдХреНрд╖реЗрдкрд╛рдд рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рд╣реЛрдгреНрдпрд╛рдкреВрд░реНрд╡реА 1 рд╡рд░реНрд╖рд╛- рд▓рд╡рдХрд░ рдЕрд░реНрдЬ рдХрд░рд╛, рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рд╢реБ
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рдЭрд╛рд▓реНрдпрд╛рдирдВрддрд░ 30- рджрдВрдб рдирд╛рд╣реА, рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдлреА рд▓рд╛рдЧреВ рдЖрд╣реЗ
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рдирдВрддрд░ 31 рджрд┐рд╡рд╕ рддреЗ 1 рд╡рд░реНрд╖тАФ рджрд░ рд╡рд░реНрд╖реА тВ╣1,000 рдЙрд╢реАрд░ рдлреА рдЬреЛрдбрд▓реА
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рдирдВрддрд░ 1 рддреЗ 5 рд╡рд░реНрд╖реЗтАФ рдЖрд░рдЯреАрдУ рдпреЗрдереЗ рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рдкреБрдиреНрд╣
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рдирдВрддрд░ 5 рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрд╣реВрди- рддрд╛рдЬреЗ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдЕрд░реНрдЬ рдЖрд╡рд╢реНрдп
рдкреНрд░реЛ рдЯрд┐рдк:рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рддрд╛рд░рдЦреЗрдЪреНрдпрд╛ 11 рдорд╣рд┐рдиреНрдпрд╛рдВрдкреВрд░реНрд╡реА рд▓рд╡рдХрд░ рд╕реБрд░реВ рдХрд░рдгреЗ рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛рд▓рд╛ рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рдЧреЛрд│рд╛ рдХрд░рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЖрдгрд┐ рд╢реЗрд╡рдЯрдЪреНрдпрд╛ рдорд┐рдирд┐рдЯрд╛рдЪреНрдпрд╛
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рд╕рд╣ рд╡рд╛рд╣рди рдЪрд╛рд▓рд╡рд┐рдгреЗ рдореЛрдЯрд░ рд╡рд╛рд╣рди рдЕрдзрд┐рдирд┐рдпрдо 1988 рдЪреНрдпрд╛ рдХрд▓рдо 181 рдЕрдВрддрд░реНрдЧрдд тВ╣5,000 рдЬреЛрдЦреАрдо рдШреЗрдК рдирдХрд╛.
рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╕рд╛рдареА рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ (
рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╕рд╛рдареА рдореБрдЦреНрдп рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рдореНрд╣рдгрдЬреЗ рдлреЙрд░реНрдо 9 (рдЕрд░реНрдЬ), рдлреЙрд░реНрдо 1 (рдлрд┐рдЯрдиреЗрд╕рдЪреА рд╕реНрд╡рдпрдВ-рдШреЛрд╖рдгрд╛), рдЖрдкрд▓рд╛ рдореВрд│ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛, рдЖрдзрд╛рд░ рдХрд╛рд░реНрдб рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рд╡реИрдз рдкрддреНрддрд╛ рдЬрд░ рддреБрдореНрд╣реА 40 рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рддреНрдпрд╛рдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЬрд╛рд╕реНрдд рдЖрд╣рд╛рдд, рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рд╡рд╛рд╣рди рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдЕрд╕реЗрд▓ рддрд░ рдлреЙрд░реНрдо 1A (рд╡реИрджреНрдпрдХреАрдп рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреНрд░
рдЖрдкрд▓реА рд╕рдВрдкреВрд░реНрдг рдЪреЗрдХрд▓рд┐рд╕реНрдЯ рдпреЗрдереЗ рдЖрд╣реЗ:
рдлреЙрд░реНрдо рдХреНрд░рдорд╛рдВрдХ 9тАФ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ (рд╕рд░рд╛рдереА рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рд╡рд░ рдЙрдк
рдлреЙрд░реНрдо 1- рд╢рд╛рд░реАрд░рд┐рдХ рддрдВрддреНрд░рдЬреНрдЮрд╛рдирд╛рдЪреА рд╕реНрд╡рдпрдВ-рдШреЛрд╖рдгрд╛ (
рдлреЙрд░реНрдо 1 рдП- рдиреЛрдВрджрдгреАрдХреГрдд рд╡реИрджреНрдпрдХреАрдп рд╡реНрдпрд╛рд╡рд╕рд╛рдпрд┐рдХрд╛рдиреЗ рд╕реНрд╡рд╛рдХреНрд╖рд░реА рдХреЗрд▓реЗрд▓реЗ рд╡реИрджреНрдпрдХреАрдп рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреНрд░
рдореВрд│ рдбреНрд░рд╛рдЗрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ(рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдЧрдорд╛рд╡рд▓реНрдпрд╛рд╕ рдПрдлрдЖрдпрдЖрд░ рдкреНрд░рдд)
рдЖрдзрд╛рд░ рдХрд╛рд░реНрдбтАФ eKYC рдкрдбрддрд╛рд│рдгреАрд╕рд╛рдареА (рдХреЗрд╡рд│ 2024-25 рдордзреНрдпреЗ 2,707 рдХреЛрдЯреА рдЕрдзрд┐рдХ рдЖрдзрд╛рд░ рдкреНрд░рдорд╛рдгреАрдХрд░рдг рд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░рд╛рдВрд╡рд░ рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдЭрд╛рд▓реА[реи]
рдЕрд▓реАрдХрдбреАрд▓ рдкрд╛рд╕рдкреЛрд░реНрдЯ-рдЖрдХрд╛рд░рд╛рдЪреЗ(рдкрд╛рдВрдврд░рд╛ рдкрд╛рд░реНрд╢реНрд╡рднреВрдореА, 35 рдорд┐рдореА x 45 рдорд┐рдореА)
рд╡реИрдз рдкрддреНрддрд╛ рдкреБрд░рд╛рд╡рд╛тАФ рдЖрдзрд╛рд░, рдорддрджрд╛рд░ рдЖрдпрдбреА рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдпреБрдЯрд┐рд▓рд┐рдЯ
рдЕрд░реНрдЬ рдлреА рджреЗрдп рдкрд╛рд╡рддреА
рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреЗ:рд╕рд░реНрд╡ рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рд╕реНрд╡рдпрдВ-рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рдЖрд╣реЗрдд рдЖрдгрд┐ 200 рдбреАрдкреАрдЖрдп рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рддреНрдпрд╛рдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЬрд╛рд╕реНрдд рд╕реНрдХреЕрди рдЕрд╕реНрдкрд╖реНрдЯ рдЕрдкрд▓реЛрдб рд╣реЗ рдЕрд░реНрдЬ рдирд╛рдХрд╛рд░рдгреНрдпрд╛рдЪреЗ рд╕рд░реНрд╡рд╛рдд рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдХрд╛рд░рдг рдЖрд╣реЗ.
рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рд╡рд┐рд░реБрджреНрдз рдСрдлрд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг: рддреБрдордЪреНрдпрд╛
рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рджреНрд╡рд╛рд░реЗ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рд╡реЗрдЧрд╡рд╛рди, рд╕реНрд╡рд╕реНрдд рдЖрд╣реЗ рдЖрдгрд┐ рдмрд╣реБрддреЗрдХ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╛рдВрдордзреНрдпреЗ рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рдЖрд░рдЯреА рдмрд╛рдпреЛрдореЗрдЯреНрд░рд┐рдХ рдкрдбрддрд╛рд│рдгреА рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдбреНрд░рд╛рдЗрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдЪрд╛рдЪрдгреА рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рдЕрд╕рддрд╛рдЪ рдСрдлрд▓рд╛рдЗрди
рд╡реИрд╢рд┐рд╖реНрдЯ | рдСрдирд▓рд╛рдЗрди (рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреЛрд░реНрдЯрд▓) | рдСрдлрд▓рд╛рдЗрди (рдЖрд░рдЯреАрдУ рднреЗрдЯ) |
|---|---|---|
рдЖрд░рдЯреАрдУ рднреЗрдЯ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ | рдирд╛рд╣реА (рдмрд╣реБрддреЗрдХ рдкреНрд░рдХрд░рдгреЗ) | рд╣реЛрдп |
рдкреВрд░реНрдг рдХрд░рдгреНрдпрд╛рдЪреА рд╡реЗрд│ | 7-15 рдХрд╛рдорд╛рдЪреЗ рджрд┐рд╡рд╕ | 15-30 рджрд┐рд╡рд╕ |
рджрд╕реНрддрдРрд╡рдЬ рд╕ | рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рдЕрдк | рднреМрддрд┐рдХ рд╕рд╛рджрд░ |
рд╢реБрд▓реНрдХ рднрд░рдгреЗ | рдСрдирд▓рд╛рдЗрди (UPI, рдиреЗрдЯ рдмрдБрдХрд┐рдВрдЧ, рдбреЗрдмрд┐рдЯ рдХрд╛рд░реН | рдЖрд░рдЯреАрдУ рдпреЗрдереЗ рд░реЛрдЦ рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдбреАрдбреА |
рд╕рд╛рдареА рдЙрдкрдпреБрдХреНрдд | рдЧреИрд░-рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкрд░рд╡рд╛ | рдкрд░рд╡рд╛рд╣рди рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛, рдкреБрдиреНрд╣рд╛ рдЪрд╛рдЪрдг |
рдирд┐рдпреБрдХреНрддреА рдЖрд╡рд╢ | рдкрд░реНрдпрд╛рдпреА (рдХрд╛рд╣реА рд░рд╛рдЬреНрдпреЗ) | рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп |
рдЯреНрд░реЕрдХрд┐рдВрдЧ | рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рд╡рд░ рд░рд┐рдЕрд▓ рдЯ | рдореЕрдиреНрдпреБрдЕрд▓ |
рдПрдордкреЕрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рд╛рди рдЕреЕрдк (Android рдЖрдгрд┐ iOS рд╡рд░ рдЙрдкрд▓рдмреНрдз) рдордзреНрдпреЗ рдСрдЧрд╕реНрдЯ 2026 рдкрд░реНрдпрдВрдд 12.93 рдХреЛрдЯреА рдбрд╛рдЙрдирд▓реЛрдб рдЖрдгрд┐ 2.23 рдХреЛрдЯреА рд╡реНрд╣рд░реНрдЪреНрдпреБрдЕрд▓ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕реЗрдиреНрд╕[3], рд╣реЗ рд╕рд┐рджреНрдз рдХрд░рддреЗ рдХреА рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓-рдкреНрд░рдердо рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдЖрддрд╛ рднрд╛рд░рддрд╛
рджрд┐рд▓реНрд▓реАрдЪреНрдпрд╛ рдорд╛рдЬреА рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдЕрдзрд┐рдХрд╛рд░реА рдЕрдирд┐рд▓ рдЪрд┐рдХрд░рд╛тАЬрдХрд▓реНрдкрдирд╛ рд╕реЛрдкреА рд╣реЛрддреА: рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдХрдзреА рдпреЗрдИрд▓, рдЖрд░рдЯреАрдУрд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджреЗрдИрд▓ рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдордзреНрдпрд╕реНрдерд╛рдВрд╡рд░ рдЕрд╡рд▓рдВрдмреВрди рдЕрд╕реЗрд▓ рдпрд╛рдЪреА рд▓реЛрдХрд╛рдВрдирд╛ рдЪрд┐рдВрддрд╛ рдХрд░рд╛рд╡реА
рдЪрд░рдг-рджрд░-рдЪрд░рдг: рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рд╛рдирджреНрд╡рд╛рд░реЗ рдЖрдкрд▓рд╛ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдп
рдЖрдкрд▓рд╛ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕рдиреНрд╕ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА, sarathi.parivahan.gov.in рд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджреНрдпрд╛, рдЖрдкрд▓реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдирд┐рд╡рдбрд╛, 'рдбреАрдПрд▓ рд░рд┐рдиреНрдпреВрдЕрд▓рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ рдХрд░рд╛' рдХреНрд▓рд┐рдХ рдХрд░рд╛, рдЖрдкрд▓рд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдХреНрд░рдорд╛рдВрдХ рдЖрдгрд┐ рдЬрдиреНрдо рддрд╛рд░реАрдЦ рдкреНрд░рд╡рд┐рд╖реНрдЯ рдХрд░рд╛, рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рдЕрдкрд▓реЛрдб рдХрд░рд╛, рд╢реБрд▓реНрдХ
рдпрд╛ рдЪрд░рдгрд╛рдВрдЪреЗ рдХрд╛рд│рдЬреАрдкреВрд░реНрд╡рдХ
рд╕рд░рд╛рдереА рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рд╡рд░ рдЬрд╛- https://sarathi.parivahan.gov.in рд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджреНрдпрд╛
рдЖрдкрд▓реЗ рд░рд╛рдЬреНрдп рдирд┐рд╡рдб- рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ, рддрд╛рдорд┐рд│рдирд╛рдбреВ, рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░, рджрд┐рд▓реНрд▓реА рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдЖрдкрд▓реЗ рдШрд░рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░
'рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕реЗрдиреНрд╕рд╡рд░реАрд▓ рд╕реЗрд╡рд╛рдВ' рд╡рд░- рдирдВрддрд░ 'рдбреАрдПрд▓ рдиреНрдпреВрд╡реНрд╣рд▓рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ рдХрд░рд╛' рдирд┐рд╡рдбрд╛
рдЖрдкрд▓рд╛ рдбреАрдПрд▓ рдХреНрд░рдорд╛рдВрдХ рдЖрдгрд┐ рдЬрдиреНрдо рддрд╛рд░рдЦрд╛ рдкреНрд░- рдЖрдкрд▓рд╛ рд╡рд┐рджреНрдпрдорд╛рди рддрдкрд╢реАрд▓ рд╕реНрд╡рдпрдВрдЪрд▓рд┐рддрдк
рдлреЙрд░реНрдо 9 рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдн- рдЖрдкрд▓реЗ рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХ рддрдкрд╢реАрд▓ рд╕рддреНрдпрд╛рдкрд┐рдд рдХрд░рд╛ рдЖрдгрд┐ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ
рджрд╕реНрддрдРрд╡рдЬреА- рдлреЙрд░реНрдо 1/1A, рдлреЛрдЯреЛ, рдЕреЕрдбреНрд░реЗрд╕ рдкреНрд░реВрдл рдЖрдгрд┐ рд╡рд┐рджреНрдпрдорд╛рди рдбреАрдПрд▓ рд╕реНрдХреЕрди
рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдлреА рджреНрдпрд╛- UPI, рдиреЗрдЯ рдмрдБрдХрд┐рдВрдЧ рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рдбреЗрдмрд┐рдЯ рдХрд╛рд░реНрдб рд╡рд╛рдкрд░рд╛
рднреЗрдЯ рдмреБрдХ рдХрд░рд╛(рдЬрд░ рддреБрдордЪреНрдпрд╛ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╛рд▓рд╛ рдмрд╛рдпреЛрдореЗрдЯреНрд░рд┐рдХ рдкрдбрддрд╛рд│рдгреА
рдорд╛рдиреНрдпрддрд╛ рд╕реНрд▓рд┐рдк рдбрд╛рдЙрдирд▓реЛрдб рдХрд░рд╛- рдЖрдкрд▓рд╛ рдЕрд░реНрдЬ рд╕рдВрджрд░реНрдн рдХреНрд░рдорд╛рдВрдХ рд╕реЗ
рдЖрдкрд▓рд╛ рдЕрд░реНрдЬ рдЯреНрд░реЕрдХ рдХрд░рд╛- рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рд╡рд░реАрд▓ 'рдЕрдиреБрдкреНрд░рдпреЛрдЧ рд╕реНрдерд┐рддреА' рд╡рд┐рднрд╛рдЧ рд╡рд╛рдкрд░рд╛
рдореБрдЦреНрдп рдмрд┐рдВрджреВ:рджрд┐рд▓реНрд▓реАрдЪрд╛ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдордВрдЬреВрд░реА рджрд░ 2023-24 рдордзреНрдпреЗ 93% рдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЬрд╛рд╕реНрдд рдЖрд╣реЗ (рджрд╛рдЦрд▓ рдХреЗрд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ 4.32 рд▓рд╛рдЦ рдкреИрдХреА 4.17 рд▓рд╛рдЦ рдордВрдЬреВрд░), рдЬреНрдпрд╛рдореБрд│реЗ рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рдпреЛрдЧреНрдпрд░рд┐рддреНрдпрд╛ рд╕рдмрдорд┐рдЯ
рдПрдХрджрд╛ рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдХреЗрд▓реНрдпрд╛рдирдВрддрд░, рдЖрдкрд▓реЗ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХреЗрд▓реЗрд▓реЗ рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ рдХрд╛рд░реНрдб рддреБрдореНрд╣реА DigiLocker рджреНрд╡рд╛рд░реЗ рддреБрдордЪреНрдпрд╛ рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕рдиреНрд╕рдордзреНрдпреЗ рддреНрд╡рд░рд┐рдд
рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдлреА: 2026 рд╕рд╛рдареА рд░рд╛рдЬреНрдпрд╛рдиреБрд╕рд╛рд░
рдиреЙрди-рдЯреНрд░рд╛рдиреНрд╕рдкреЛрд░реНрдЯ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕рдиреНрд╕рдЪреЗ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЖрдзрд╛рд░ рд╢реБрд▓реНрдХ тВ╣200 рдЖрд╣реЗ, рддрд╕реЗрдЪ рдЧреНрд░реЗрд╕ рдХрд╛рд▓рд╛рд╡рдзреАрдирдВрддрд░ рдЙрд╢реАрд░рд╛ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рд╡рд░реНрд╖рд╛рд╕рд╛рдареА тВ╣300 рдЖрдгрд┐ тВ╣1,000 рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдЙрдЪреНрдЪ
рдХреЗрдВрджреНрд░реАрдп рдореЛрдЯрд░ рд╡рд╛рд╣рди рдирд┐рдпрдо, 1989 рдЪреНрдпрд╛ рдирд┐рдпрдо 32 рдЕрдВрддрд░реНрдЧрдд, рдлреА рд░рдЪрдирд╛ рдорд╛рдирдХрд┐рдд рдХреЗрд▓реА рдЬрд╛рддреЗ рдкрд░рдВрддреБ рд░рд╛рдЬреНрдпреЗ рдХрдореА рдкреНрд░рд╢рд╛рд╕рдХ
рд░рд╛рдЬреНрдп | рдиреЙрди-рдЯреНрд░рд╛рдиреНрд╕рдкреЛрд░реН | рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ рдХрд╛рд░реНрдб рдлреА | рд▓реЗрдЯ рдлреА (рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрд╖) |
|---|---|---|---|
рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ | тВ╣200 | тВ╣200 | тВ╣1,000 |
рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░ | тВ╣200 | тВ╣200 | тВ╣1,000 |
рддрд╛рдорд┐рд│рдирд╛рдбреВ | тВ╣200 | тВ╣200 | тВ╣1,000 |
рджрд┐рд▓реНрд▓реА | тВ╣200 | тВ╣200 | тВ╣1,000 |
рдХреЗрд░рд│ | тВ╣200 | тВ╣200 | тВ╣1,000 |
рддреЗрд▓рдВрдЧрдг | тВ╣200 | тВ╣200 | тВ╣1,000 |
рд╡реЗрд│реЗрд╡рд░ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╕рд╛рдареА рдПрдХреВрдг рдЦрд░реНрдЪ: тВ╣400 (тВ╣200 рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг + тВ╣200 рд╕реНрдорд╛рд░реН
рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рд╕реНрд╡реАрдХрд╛рд░рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рдкреЗрдореЗрдВрдЯ рдкрджреНрдзрддреАрдВрдордзреНрдпреЗ рдпреВрдкреАрдЖрдп (GPay, PhonePe, Paytm), рдиреЗрдЯ рдмрдБрдХрд┐рдВрдЧ рдЖрдгрд┐ рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреЗрдореЗрдВрдЯ рдЧреЗрдЯрд╡реЗ рджреНрд╡рд╛рд░реЗ рдбреЗрдмрд┐рдЯ/
рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓реЗрд▓рд╛ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг: рджрдВрдб
рдЬрд░ рддреБрдордЪрд╛ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕рдиреНрд╕ рдЖрдзреАрдкрд╛рд╕реВрди рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЖрдкрдг рдЕрдЬреВрдирд╣реА рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдЦрд░реНрдЪрд╛рд╢рд┐рд╡рд╛рдп 30 рджрд┐рд╡рд╕рд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдЖрдд рддреЗ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рддреНрдпрд╛рд╢рд┐рд╡рд╛рдп, рджрдВрдб рд╣рд│реВрд╣рд│реВ рд▓рд╛рдЧреВ рд╣реЛрдИрд▓ - рдЖрдгрд┐ рдкрд╛рдЪ рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрдирдВрддрд░ рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛рд▓рд╛ рдирд╡реАрди рдкреНрд░рд╛рд░рдВрдн рдХрд░рдгреЗ
рдЖрдкрд▓рд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдХрд┐рддреА рдХрд╛рд│ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓рд╛ рдЖрд╣реЗ рдпрд╛рд╡рд░ рдЖрдзрд╛рд░рд┐рдд рдХрд╛рдп рдШрдбрддреЗ рд╣реЗ
0-30 рджрд┐рд╡рд╕ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓реЗ:рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдпрдд: рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрди
31 рджрд┐рд╡рд╕ рддреЗ 1 рд╡рд░реНрд╖ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓реЗтВ╣300 рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рд╢реБрд▓реНрдХ + тВ╣1,000 рд▓реЗрдЯ рдлреА рджреНрдпрд╛ рдкреНрд░рддрд┐ рд╡рд░реНрд╖ рд╡рд┐рд▓рдВрдм
1тАФ5 рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрдЪреА рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛:рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рдЖрд░рдЯреАрдУрдордзреНрдпреЗ рдЕрдирд┐рд╡рд╛рд░реНрдп рдбреНрд░
5 рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрд╣реВрди рдЕрдзрд┐рдХ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрдЖрдкрдг рд╕реБрд░реБрд╡рд╛рддреАрдкрд╛рд╕реВрди рдирд╡реАрди рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдЕ
рдорд╣рддреНрддреНрд╡рд╛рдЪреЗ:рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рд╕рд╣ рд╡рд╛рд╣рди рдЪрд╛рд▓рд╡рд┐рдгреЗ рд╣рд╛ рдиреЗрд╣рдореАрдЪ рд╡реИрдз рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░
рдмреЗрдВрдЧрд▓реБрд░реВрдордзреАрд▓ рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ рд░рд╣рд┐рд╡рд╛рд╢реНрдпрд╛рдВрд╕рд╛рдареА - рдПрдЪрдПрд╕рдЖрд░ рд▓реЗрдЖрдЙрдЯ рд╕рд╛рд░рдЦреНрдпрд╛ рднрд╛рдЧрд╛рдд рдЕрд╕рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛рдВрд╕рд╣ - рд╕рд░рд╛рдереА рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рд╡рд░ 'рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рд▓рд╛рдпрд╕реЗрдиреНрд╕ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХрд╛' рдирд┐рд╡рдбрд╛ рдЖрдгрд┐ рдПрдХрд╛ рд╡рд░реНрд╖рд╛рдкреВрд░реНрд╡реА рдЖрдкрд▓рд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рдЭрд╛рд▓реНрдпрд╛рд╕ рдЖрдкрд▓реНрдпрд╛ рдЬрд╡рд│рдЪреНрдпрд╛ рдЖрд░рдЯреАрдУрдордзреНрдпреЗ рд░реА-рдЯреЗрд╕реНрдЯ рд╕реНрд▓реЙрдЯ рдмреБрдХ рдХрд░
рд╡рд░рд┐рд╖реНрда рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рд╡рд┐рд╢реЗрд╖ рдирд┐рдпрдо: рд╡рдп 60 рдЖрдгрд┐ 70 рдирдВрддрд░ рдирд╡реАрди рдХрд░рдгреЗ
рднрд╛рд░рддрд╛рдд рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рдХреЛрдгрддреАрд╣реА рд╡рдп рдорд░реНрдпрд╛рджрд╛ рдирд╛рд╣реА. рд╡реИрдз рд╡реИрджреНрдпрдХреАрдп рдлрд┐рдЯрдиреЗрд╕ рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреНрд░ (рдлреЙрд░реНрдо 1 рдП) рд╕рдмрдорд┐рдЯ рдХреЗрд▓реНрдпрд╛рд╕ 60 рдЖрдгрд┐ рддреНрдпрд╛рдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЬрд╛рд╕реНрдд рд╡рдпреЛрдЧреА рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рд╡реИрдзрддрд╛ рдирд╕рд▓реЗрд▓реНрдпрд╛ рд╡рд╛рд╣рддреБрдХреАрд╕рд╛рдареА 5 рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрдкрд░реНрдпрдВрдд рдХрдореА рдХреЗрд▓реА рдЬрд╛рддреЗ рдЖрдгрд┐ рд╡рдп 50 рдирдВрддрд░
рд╡рд░рд┐рд╖реНрда рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрд╛рдВрдирд╛ рдЬреЗ рдорд╛рд╣рд┐рдд рдЕрд╕рдгреЗ рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХ
рд╡рдп 40+:рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╡рд░ рдлреЙрд░реНрдо 1 рдП (рд╡реИрджреНрдпрдХ
рд╡рдп 50+ (рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛):рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рд╡реИрдзрддрд╛ 5 рдРрд╡рдЬреА 3 рд╡рд░реНрд╖рд╛рдВрд╡рд░
рд╡рдп 60+:рдлреЙрд░реНрдо 1 рдП рд╕рд╣ рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдпрдд: рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░реВ
рд╡рдп 70+:рд╡реИрджреНрдпрдХреАрдп рдкреНрд░рдХрд╛рд░реЗ рдлрд┐рдЯ рдЕрд╕рд▓реНрдпрд╛рд╕ рдХрд╛рдпрджреЗрд╢реАрд░рдкрдгреЗ рд╡рд╛рд╣рди
рдХрдорд╛рд▓ рд╡рдп рдорд░реНрдпрд╛рджрд╛ рдирд╛рд╣реА:рдЬреЛрдкрд░реНрдпрдВрдд рд╡реНрдпрдХреНрддреАрд▓рд╛ рд╡реИрдз, рд╡реИрджреНрдпрдХреАрдп рдкреНрд░рдорд╛рдгрд┐рдд рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдЕрд╕реЗрд▓ рддреЛрдкрд░реНрдпрдВрдд рднрд╛рд░рддреАрдп рдХрд╛рдпрджреНрдпрд╛рдиреЗ рдХреЛрдгрддреНрдпрд╛рд╣реА
рдорд╛рд░реНрдЪ 2026 рдкрд░реНрдпрдВрдд, DigiLocker рдордзреНрдпреЗ 67.63 рдХреЛрдЯреА рдиреЛрдВрджрдгреАрдХреГрдд рд╡рд╛рдкрд░рдХрд░реНрддреЗ рдЖрдгрд┐ 950 рдХреЛрдЯреНрдпрд╛рдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдЬрд╛рд╕реНрдд рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рдЬрд╛рд░реА рдХреЗрд▓реА рдЬреНрдпрд╛рдореБрд│реЗ рдЬреНрдпреЗрд╖реНрда рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрд╛рдВрдирд╛ рднреМрддрд┐рдХ рдХрд╛рд░реНрдб рди рдШреЗрддрд╛ рддреНрдпрд╛рдВрдЪреЗ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг
рдкреНрд░реЛ рдЯрд┐рдк:рд╡рд░рд┐рд╖реНрда рдирд╛рдЧрд░рд┐рдХрд╛рдВрдиреА рдлреЙрд░реНрдо 1A рд╕рд╛рдареА рдбреЙрдХреНрдЯрд░рд╛рдВрдирд╛ рднреЗрдЯ рджреЗрдгреНрдпрд╛рдкреВрд░реНрд╡реА рддреНрдпрд╛рдВрдЪреА рдбреЛрд│реНрдпрд╛рдЪреА рдЪрд╛рдЪрдгреА рдЖрдгрд┐ рдмрд╣реБрддреЗрдХ рд╕рд░рдХрд╛рд░реА рд░реБрдЧреНрдгрд╛рд▓рдпреЗ рд╣реЗ рдкреНрд░рдорд╛рдгрдкрддреН
рд░рд╛рдЬреНрдп-рд╡рд┐рд╢рд┐рд╖реНрдЯ рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг: рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ, рддрд╛рдорд┐рд│
рд╕рд░рд╛рдереА рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рджреНрд╡рд╛рд░реЗ рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рдореБрдЦреНрдп рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рд╕рдорд╛рди рдЖрд╣реЗ, рдкрд░рдВрддреБ рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╛рдХрдбреЗ рд╕реНрд╡рддрдГрдЪреА рдЖрд░рдЯреАрдУ рдирд┐рдпреБрдХреНрддреА рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА, рд╢реБрд▓реНрдХ
рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ (рдмреЗрдВрдЧрд▓реБрд░реВ, рдПрдЪрдПрд╕рдЖрд░
sarathi.parivahan.gov.in рд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджреНрдпрд╛ рдЖрдгрд┐ рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХ рдирд┐рд╡рдбрд╛. 'рдбреАрдПрд▓ рд░рд┐рдиреНрдпреВрдЕрд▓рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ рдХрд░рд╛' рдХреНрд▓рд┐рдХ рдХрд░рд╛. рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХрд╛рдиреЗ рдЖрддрд╛ рдХреНрдпреВрдЖрд░-рд╕рдХреНрд╖рдо рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ рдЬреЗ рдЬреЗ рдЧреНрдирд╛рдиреЗрдВрджреНрд░ рдХреБрдорд╛рд░, рдЕрддрд┐рд░рд┐рдХреНрдд рдЖрдпреБрдХреНрдд (рдИ-рдЧрд╡реНрд╣рд░реНрдирдиреНрд╕), рдХрд░реНрдирд╛рдЯрдХтАЬрдХреЗрдВрджреНрд░реАрдХреГрдд рдЬрд╛рд░реА рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА рд░рд┐рдЕрд▓-рдЯрд╛рдЗрдо рдореЙрдирд┐рдЯрд░рд┐рдВрдЧ рд╕рдХреНрд╖рдо рдХрд░реЗрд▓ рдЖрдгрд┐ рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ рдХрд╛рд░реНрдб. рд░рд╛рдЬреНрдп рджрд░рд░реЛрдЬ 15,000тАФ16,000 рд╕реНрдорд╛рд░реНрдЯ рдХрд╛рд░реНрдб рдореБрджреНрд░рд┐рдд рдХрд░реВ рд╢рдХрддреЗ.
рддрд╛рдорд┐рд│рдирд╛рдбреВ
рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рд▓рд╛ рднреЗрдЯ рджреНрдпрд╛, рддрд╛рдорд┐рд│рдирд╛рдбреВ рдирд┐рд╡рдбрд╛ рдЖрдгрд┐ 'рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдгрд╛рд╕рд╛рдареА рдЕрд░реНрдЬ рдХрд░рд╛' рдлреЙрд░реНрдо 9 рднрд░рд╛, рдХрд╛рдЧрджрдкрддреНрд░реЗ рдЕрдкрд▓реЛрдб рдХрд░рд╛ рдЖрдгрд┐ рдСрдирд▓рд╛рдЗ рдмрд╛рдпреЛрдореЗрдЯреНрд░рд┐рдХ рд╕рддреНрдпрд╛рдкрдирд╛рд╕рд╛рдареА рд╕реНрд▓реЙрдЯ рдмреБрдХрд┐рдВрдЧ рддреНрдпрд╛рдЪ рдкреЛрд░реНрдЯрд▓рджреНрд╡рд╛рд░реЗ
рдорд╣рд╛рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░рд╛ (рдореБрдВрдмрдИрд╕рд╣
parivahan.gov.in рдХрд┐рдВрд╡рд╛ рд░рд╛рдЬреНрдпрд╛рдЪреЗ рд╕рдорд░реНрдкрд┐рдд рдЖрд░рдЯреАрдУ рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рд╡рд╛рдкрд░рд╛. рдореБрдВрдмрдИ рдЕрд░реНрдЬрджрд╛рд░ рд╡реИрдпрдХреНрддрд┐рдХрд░рд┐рддреНрдпрд╛ рд╕рдмрдорд┐рд╢рди рдХрд░рдгреНрдпрд╛рд╕рд╛рдареА рддреНрдпрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рд╕реНрдерд╛рдирд┐рдХ рд╣реА рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреНрд░рд╡рд╛рд╣рд╛рд▓рд╛ рджреГрд╢рд╡
рджрд┐рд▓реНрд▓реА
рджрд┐рд▓реНрд▓реАрдЪреНрдпрд╛ рдЪреЗрд╣рд░рд╣реАрди рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкреНрд░рдгрд╛рд▓реАрдиреЗ рдлреЗрдмреНрд░реБрд╡рд╛рд░реА 2021 рддреЗ рдорд╛рд░реНрдЪ 2025 рджрд░рдореНрдпрд╛рди 47.36 рд▓рд╛рдЦ рдбреАрдПрд▓ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдкреВрд░реНрдгрдкрдгреЗ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдЖрд╣реЗ рдЬреНрдпрд╛рдореБрд│реЗ рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛
рдЗрддрд░ рд░рд╛рдЬреНрдпреЗ
рдХреЗрд░рд│:рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рд╡рд╛рдкрд░рд╛; рд╡рд╛рд╣рддреВрдХ рдкрд░рд╡рд╛рдиреНрдпрд╛рдВрд╕рд╛рдареА рдлреЙрд░реН
рддреЗрд▓рдВрдЧрдгрд╛:рд╕реНрд▓реЙрдЯ рдмреБрдХрд┐рдВрдЧрд╕рд╛рдареА transport.telangana.gov.in
рдЖрд╕рд╛рдо:рд╕реЗрд╡рд╛ рд╕реЗрддреВ рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ (рд╕реАрд╡рд╛рд╕реЗрдЯреВ. рдПрд╕рдПрдо. рдЧреЙрд╡. рдЗрди)
рдУрдбрд┐рд╢рд╛:рдЪрд░рдг-рдЪрд░рдг рдорд╛рд░реНрдЧрджрд░реНрд╢рдирд╛рд╕рд╛рдареА odishatransport.gov.in
рдирд┐рд╖реНрдХрд░реНрд╖
2026 рдордзреНрдпреЗ рднрд╛рд░рддрд╛рдд рдЖрдкрд▓рд╛ рдбреНрд░рд╛рдпрд╡реНрд╣рд┐рдВрдЧ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдСрдирд▓рд╛рдЗрди рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рдгреЗ рдЦрд░реЛрдЦрд░ рд╕рд░рд│ рдкрд░рд┐рд╡рд╛рд╣рди рдЖрдгрд┐ рд╕рд░рд╛рдереА рдкреЛрд░реНрдЯрд▓ рдмрд╣реБрддреЗрдХ рдиреЙрди-рдЯреНрд░рд╛рдиреНрд╕рдкреЛрд░реНрдЯ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдзрд╛рд░рдХрд╛рдВрдирд╛ рдЖрд░рдЯреАрдУ рднреЗрдЯреАрдЪреА рдЖрд╡рд╢реНрдпрдХрддрд╛ рди рдШреЗрддрд╛ - рдлреЙрд░реНрдо рд╕рдмрдорд┐рд╢рди
рдореБрдЦреНрдп рдЪрд░рдг: рдЖрдкрд▓реА рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдпрддрд╛ рддрд╛рд░реАрдЦ рддрдкрд╛рд╕рд╛, рдлреЙрд░реНрдо 9, рдлреЙрд░реНрдо 1/1A, рдЖрдзрд╛рд░ рдЖрдгрд┐ рдлреЛрдЯреЛ рдЧреЛрд│рд╛ рдХрд░рд╛, рдирдВрддрд░ 30 рдорд┐рдирд┐рдЯрд╛рдВрдЪреНрдпрд╛ рдЖрдд sarathi.parivahan.gov.in рд╡рд░ рдкреНрд░рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рдкреВрд░реНрдг рдХрд░рд╛. рд▓рд╡рдХрд░ рдиреВрддрдиреАрдХрд░рдг рдХрд░рд╛, тВ╣400 рднрд░рд╛ рдХрд░рд╛ рдЖрдгрд┐ рдбрд┐рдЬрд┐рд▓реЙрдХрд░ рджреНрд╡рд╛рд░реЗ рдЖрдкрд▓рд╛ рдбрд┐рдЬрд┐рдЯрд▓ рдб рдЖрдкрд▓рд╛ рдкрд░рд╡рд╛рдирд╛ рдХрд╛рд▓рдмрд╛рд╣реНрдп рд╣реЛрдИрдкрд░реНрдпрдВрдд рдкреНрд░рддреАрдХреНрд╖рд╛ рдХрд░реВ рдирдХрд╛ - рджрдВрдб рдлрд╛рдпрджрд╛
Frequently Asked Questions
Based on 1 rating

Tanushree (Author)
Tanushree is a dynamic business strategist with a knack for driving innovation in startups, especially in Fintech and Edtech. With 9 years of work-ex, an IT engineer from MIT Pune, & a MBA from IIM Bangalore (Marketing & Business Strategy), sheтАЩs got the mix of analytical and creative problem-solving.
Read moreRelated Blogs
Popular articles are selected from the same backend blog feed.

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ 1 рд▓рд╛рдЦрдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдХрдореА рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо рдмрд╛рдИрдХ: рдХрд┐рдВрдордд, рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ рдЖрдгрд┐ рдХрдореА рджреЗрдЦрднрд╛рд▓
рдХрд┐рдВрдордд, рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ, рджреЗрдЦрднрд╛рд▓ рдЖрдгрд┐ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд┐рддрддреЗрдиреБрд╕рд╛рд░ рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ тВ╣1 рд▓рд╛рдЦрдкреЗрдХреНрд╖рд╛ рдХрдореА рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо рдмрд╛рдЗрдХреНрд╕рдЪреА рддреБрд▓рдирд╛ рдХрд░рд╛ - рдЙрдк-тВ╣ 60 рдХрд┐рдореНрдпреВрдЯрд░рдкрд╛рд╕реВрди 125cc рдкрд░реНрдпрд╛рдпрд╛рдВ

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рджреЛрди рд▓рд╛рдЦрд╛рдВрдЦрд╛рд▓реАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо рдмрд╛рдИрдХ: рд╕реНрдЯреНрд░реАрдЯрдлрд╛рдпрдЯрд░реНрд╕, рдХреНрд░реВрдЭрд░реНрд╕ рдЖрдгрд┐
рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ тВ╣2 рд▓рд╛рдЦ рдЦрд╛рд▓рдЪреНрдпрд╛ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо рдмрд╛рдЗрдХреНрд╕рдЪреА рддреБрд▓рдирд╛ рдХрд░рд╛: рд╕рддреНрдпрд╛рдкрд┐рдд рдПрдХреНрд╕-рд╢реЛрд░реВрдо рдХрд┐рдВрдорддреА, рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ, рдПрдмреАрдПрд╕ рдЖрдгрд┐ рд╣рд╛рд░реНрдб

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ 5 рд▓рд╛рдЦрд╛рдВрдЦрд╛рд▓реАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ рд╕реНрдкреЛрд░реНрдЯреНрд╕ рдмрд╛рдЗрдХреНрд╕: рдЯреНрд░реЕрдХ рдмрд╛рдЗрдХреНрд╕,
рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ тВ╣5 рд▓рд╛рдЦ рдЦрд╛рд▓рдЪреНрдпрд╛ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо рд╕реНрдкреЛрд░реНрдЯреНрд╕ рдмрд╛рдЗрдХрдЪреА 0-100 рдХрд┐рдореА/рддрд╛рд╕, рдЬреАрдкреАрдПрд╕ рдЯреЙрдк рд╕реНрдкреАрдб, рдЯреНрд░реЕрдХ рдХреНрд╖рдорддрд╛, рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░реЙрдирд┐рдХреНрд╕

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ 1 рд▓рд╛рдЦ рдЦрд╛рд▓реАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░рд┐рдХ рд╕реНрдХреВрдЯрд░: рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рд╡рд░реНрд▓реНрдб рд░реЗрдВрдЬ
рд░рд┐рдЕрд▓-рд╡рд░реНрд▓реНрдб рд░реЗрдВрдЬ, рдмреЕрдЯрд░реА рдЖрдХрд╛рд░, рдЪрд╛рд░реНрдЬрд┐рдВрдЧ, рдкреАрдПрдо рдИ-рдбреНрд░рд╛рдЗрд╡реНрд╣ рдлрд╛рдпрджреЗ, рд░рдирд┐рдВрдЧ рдХреЙрд╕реНрдЯ, рдмрд┐рд▓реНрдб рдЧреБрдгрд╡рддреНрддрд╛ рдЖрдгрд┐ рдлреЕрдорд┐рд▓реА рдкреНрд░реЕрдХреНрдЯреА

тВ╣ 40,000тАФтВ╣ 50,000 рдЦрд╛рд▓реАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ рдХрд┐рдореНрдкреЛрд░реНрдЯ рдЗрд▓реЗрдХреНрдЯреНрд░рд┐рдХ рд╕реНрдХреВрдЯрд░: рдиреЙрди-рдЖрд░рдЯреАрдУ
рдХрд┐рдВрдордд, рд╢реНрд░реЗрдгреА, рдмреЕрдЯрд░реАрдЪрд╛ рдкреНрд░рдХрд╛рд░, рдЪрд╛рд░реНрдЬрд┐рдВрдЧ, рдиреЙрди-рдЖрд░рдЯреАрдУ рдирд┐рдпрдо, рдЪрд╛рд▓рдгрд╛рд░рд╛ рдЦрд░реНрдЪ рдЖрдгрд┐ рд╡реНрдпрд╛рд╡рд╣рд╛рд░рд┐рдХ рдорд╛рд▓рдХреАрдЪреНрдпрд╛ рдЬреЛрдЦрдореАрдиреБрд╕рд╛рд░ тВ╣40,000

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ 110 рд╕реАрд╕реА-125 рд╕реАрд╕реА рдлреЕрдорд┐рд▓реА рдХрдореНрдпреВрдЯрд░ рд╕реНрдХреВрдЯрд░: рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ
рдХрд┐рдВрдордд, рд╡рд╛рд╕реНрддрд╡рд┐рдХ рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ, рдЖрд░рд╛рдо, рд╕реНрдЯреЛрд░реЗрдЬ, рдмреНрд░реЗрдХрд┐рдВрдЧ, рд░рдирд┐рдВрдЧ рдХреЙрд╕реНрдЯ рдЖрдгрд┐ 125 рд╕реАрд╕реАрд╡рд░ рдЕрдкрдЧреНрд░реЗрдб рдХрд░рдгреНрдпрд╛рдЪреНрдпрд╛ рдореВрд▓реНрдпрд╛рдиреБрд╕рд╛рд░ рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо 110 рд╕реАрд╕реА рдЖрдгрд┐ 125

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрдХреГрд╖реНрдЯ 150 рд╕реАрд╕реА-160 рд╕реАрд╕реА рдмрд╛рдЗрдХреНрд╕: рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ, рдХрд┐рдВрдордд,
рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ, рдХрд┐рдВрдордд, рдкреЙрд╡рд░, рдмреНрд░реЗрдХрд┐рдВрдЧ рдЖрдгрд┐ рдЖрд░рд╛рдо рдпрд╛рд╡рд░ рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо 150 рд╕реАрд╕реА-160 рд╕реАрд╕реА рдмрд╛рдЗрдХрдЪреА рддреБрд▓рдирд╛ рдХрд░рд╛ - рдкрд▓реНрд╕рд░ рдПрди 160, рдЕрдкрд╛рдЪреЗ рдЖрд░рдЯреАрдЖрд░ 160 4 рд╡реНрд╣реА, рдПрдХреНрд╕реНрдЯреНрд░реАрдо 160R, FZ-S рдЖрдгрд┐ рдмрд░реЗрдЪ рдХрд╛рд╣реА.

рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо 200 рд╕реАрд╕реА-250 рд╕реАрд╕реА рдкрд░рдлреЙрд░реНрдордиреНрд╕ рдмрд╛рдИрдХ: рдкреЙрд╡рд░, рдорд╛рдпрд▓реЗ
рдкреЙрд╡рд░-рдЯреВ-рд╡реЗрдЯ, рд░рд┐рдЕрд▓-рд╡рд░реНрд▓реНрдб рдорд╛рдпрд▓реЗрдЬ, рд╣рд╛рдпрд╡реЗ рдХреНрд░реВрдЭрд┐рдВрдЧ рдЖрдгрд┐ рдХрд┐рдВрдорддреАрд╡рд░реАрд▓ рднрд╛рд░рддрд╛рддреАрд▓ рд╕рд░реНрд╡реЛрддреНрддрдо 200 рд╕реАрд╕реА-250 рд╕реАрд╕реА рдмрд╛рдЗрдХрдЪреА рддреБрд▓рдирд╛ рдХрд░реВрди 200 рд╕реАрд╕реА рдЖрдгрд┐ 250